Aajnu prathna sammelan sahitya,10/6/2026

📅 શાળા પ્રાર્થના સંમેલન શૈક્ષણિક સામગ્રી

તારીખ: ૧૦ જૂન, ૨૦૨૬ | વાર: બુધવાર

💡 આજનો સુવિચાર

"કડવી વાણી અને કડવી દવા હંમેશા નુકસાનથી બચાવવા માટે જ હોય છે."

સમજૂતી: માતા-પિતા કે શિક્ષકો જ્યારે આપણી ભૂલ પર આપણને વઢે છે ત્યારે તે વાત આપણને ભલે કડવી લાગે, પણ તે દવા જેવી હોય છે જે આપણને ભવિષ્યના મોટા નુકસાન કે ખોટા માર્ગે જતા બચાવે છે.

🔬 અવનવું જાણવા જેવું (વૈજ્ઞાનિક તથ્ય)

પ્રશ્ન: શું તમે જાણો છો કે જ્યારે તમે તેલવાળા હાથે કે સાબુના ફીણવાળા હાથે કાચનો ગ્લાસ પકડો છો, ત્યારે તે હાથમાંથી સરીને કેમ પડી જાય છે?

જવાબ: બાળકો, આની પાછળ વિજ્ઞાનનું 'ઘર્ષણ બળ' (Force of Friction) કામ કરે છે. જ્યારે આપણે કોઈ વસ્તુ પકડીએ છીએ, ત્યારે આપણી હથેળીની રેખાઓ અને વસ્તુની સપાટી વચ્ચે એક પ્રકારનું ઘર્ષણ બળ પેદા થાય છે, જે વસ્તુને મજબૂતાઈથી પકડી રાખવામાં મદદ કરે છે. પરંતુ જ્યારે હાથ પર તેલ, ઘી કે સાબુનું ચીકણું પાણી લાગે છે, ત્યારે તે સપાટીને એકદમ લપસણી બનાવી દે છે અને ઘર્ષણ બળ સાવ નહિવત થઈ જાય છે, જેથી ગ્લાસ હાથમાંથી સરકી જાય છે.

📢 આજનું દિન વિશેષ

(૧) વર્લ્ડ આર્ટ નુવો ડે (World Art Nouveau Day)

વર્ષ ૨૦૧૩થી શરૂ કરાયેલા આ દિવસનો મુખ્ય હેતુ ૧૮૯૦ થી ૧૯૧૦ દરમિયાન સમગ્ર વિશ્વમાં લોકપ્રિય બનેલી આ અદભુત આર્ટ નુવો (નવી કલા) શૈલીની સ્મૃતિ અને તેના સંરક્ષણ પ્રત્યે જાગૃતિ લાવવાનો છે. આ કલા શૈલી માત્ર ચિત્રો પૂરતી મર્યાદિત નથી, પરંતુ તે સ્થાપત્ય, ભવ્ય ઇમારતોની ડિઝાઈન અને ઘર સજાવટની વસ્તુઓમાં પ્રકૃતિના વળાંકો, ફૂલો અને વેલાઓની આકૃતિઓ વણી લેવા માટે જાણીતી છે. આજના દિવસે સ્થાપત્ય કલા અને ડિઝાઇનિંગ ક્ષેત્રે રસ ધરાવતા લોકો વિવિધ પ્રદર્શનો યોજીને પ્રકૃતિ આધારિત કલાત્મક વારસાની પ્રશંસા કરે છે. શાળાઓમાં પણ બાળકોને પ્રકૃતિના તત્વોમાંથી પ્રેરણા લઈ નવીન ચિત્રકામ અને ડિઝાઇન શીખવવા માટે આ એક ઉત્તમ અવસર છે.

(૨) ગિરીશ કાર્નાડ પુણ્યતિથિ

આજના દિવસે ૧૯૯૯માં ભારતના બહુમુખી પ્રતિભા ધરાવતા મહાન કલાકાર, નાટ્યકાર, અભિનેતા અને દિગ્દર્શક ગિરીશ કાર્નાડનું અવસાન થયું હતું. તેઓ આધુનિક ભારતીય નાટક જગતના એક મજબૂત સ્તંભ ગણાતા હતા, જેમણે કન્નડ અને હિન્દી ભાષામાં 'યયાતિ', 'તુઘલક' અને 'હયવદન' જેવા ઐતિહાસિક અને પૌરાણિક પૃષ્ઠભૂમિ પર આધારિત અજોડ નાટકો લખ્યા હતા. સાહિત્ય ઉપરાંત તેમણે અસંખ્ય ફિલ્મો અને ટેલિવિઝન સિરિયલોમાં (જેમ કે 'માલગુડી ડેઝ') પોતાના ઉત્કૃષ્ટ અભિનયની અદભુત છાપ છોડી હતી. સાહિત્ય અને કલા જગતમાં તેમના અમૂલ્ય યોગદાન બદલ તેમને ભારતના સર્વોચ્ચ સાહિત્યિક સન્માન 'જ્ઞાનપીઠ પુરસ્કાર' તેમજ 'પદ્મશ્રી' અને 'પદ્મભૂષણ'થી નવાજવામાં આવ્યા હતા.

🔤 આજના નવા સ્પેલિંગ (૪ અક્ષરના - સમય દર્શક)

નંબર	ઉચ્ચાર	સ્પેલિંગ	અર્થ
(૧)	વીક	WEEK	અઠવાડિયું
(૨)	યર	YEAR	વર્ષ / સાલ
(૩)	ટાઇમ	TIME	સમય / વખત
(૪)	ડસ્ક	DUSK	સંધ્યાકાળ / ગોધૂલિ વેળા
(૫)	નૂન	NOON	બપોર (બરાબર ૧૨ વાગ્યા)

📖 આજની નાની પ્રેરણાદાયી વાર્તા

વાર્તાનું નામ: "સાચો કિંમતી પથ્થર"

એક ગામમાં એક બહુ મોટો વિદ્વાન સાધુ રહેતો હતો. એક દિવસ એક ગરીબ માણસ તેની પાસે આવ્યો અને રડતાં રડતાં કહેવા લાગ્યો, "મહારાજ, હું બહુ ગરીબ છું, મને કશુંક એવું આપો જેથી મારી ગરીબી દૂર થઈ જાય." સાધુએ દયા ખાઈને પોતાની ઝોળીમાંથી એક મોટો ચમકતો પથ્થર કાઢ્યો અને કહ્યું, "લે, આ પારસમણી જેવો કિંમતી પથ્થર છે, આને વેચીને તું ધનવાન બની જા."

તે માણસ રાજી થતો ઘરે ગયો. પણ આખી રાત તેને ઊંઘ ન આવી. તે વિચારતો રહ્યો કે, 'જો સાધુ પાસે આટલો કિંમતી પથ્થર હોવા છતાં તેઓ આટલી શાંતિથી કુટિરમાં રહે છે, તો એમની પાસે આ પથ્થર કરતાં પણ મોટી કોઈ કિંમતી સંપત્તિ હોવી જોઈએ.' બીજે દિવસે સવારે તે દોડતો સાધુ પાસે ગયો, પથ્થર પાછો આપ્યો અને પગે પડીને બોલ્યો, "મહારાજ, મારે આ પથ્થર નથી જોઈતો. મને એ ધન આપો જેના કારણે તમે આ પથ્ખર આટલી સહેલાઈથી બીજાને આપી દીધો!" સાધુ હસ્યા અને બોલ્યા, "એ ધન છે 'સંતોષ' અને 'સાચું જ્ઞાન'."

💡 વાર્તામાંથી બોધ: જીવનમાં સાચો સંતોષ અને વિદ્યા એ જ સૌથી મોટું ધન છે. બાહ્ય પૈસા કે વસ્તુઓ ક્યારેય કાયમી સુખ આપી શકતા નથી.