standard 6, science, chapter - 1, vigyan ni adbhut duniya, material with 25 marks test paper , save and download, dhoran -6,vignan ,vigyan
ધોરણ - 6 વિજ્ઞાન | પ્રકરણ 1: વિજ્ઞાનની અદ્ભુત દુનિયા (The Wonderful World of Science)
અભ્યાસ મટીરીયલ અને 25 ગુણનું એકમ કસોટી પ્રશ્નપત્ર | GCERT "કુતૂહલ" | ARUNOGYAN
🙏 આદરણીય શિક્ષક મિત્રો અને સ્નેહી વિદ્યાર્થીઓને સપ્રેમ નમસ્કાર,
અહીં ધોરણ 6 વિજ્ઞાનના નવા પાઠ્યપુસ્તક "કુતૂહલ" ના પ્રકરણ 1 "વિજ્ઞાનની અદ્ભુત દુનિયા" નું સ્માર્ટ અભ્યાસ મટીરીયલ અને 25 ગુણની એકમ કસોટી પ્રશ્નપત્ર તૈયાર કરવામાં આવેલ છે. આપ આ મટીરીયલ કે પેપરને એક જ ક્લિકમાં અલગથી 1 Page PDF સ્વરૂપે સેવ કરી પ્રિન્ટ કરી શકશો. આશા છે કે આ સાધન આપના શૈક્ષણિક કાર્યમાં ખૂબ ઉપયોગી નીવડશે.
1. વિજ્ઞાન શું છે? અને કુતૂહલવૃત્તિ (Curiosity & Science)
💡 વિજ્ઞાનની વ્યાખ્યા અને મૂળ ખ્યાલ:
આપણી આસપાસ ઘટતી ઘટનાઓને ધ્યાનપૂર્વક જોવી, અવલોકન કરવું, પ્રશ્નો પૂછવા અને પ્રયોગો દ્વારા સત્ય શોધવાની સંગઠિત ક્રિયાને વિજ્ઞાન (Science) કહે છે.
• વિજ્ઞાનની શરૂઆત 'કુતૂહલ' (Curiosity) એટલે કે ઉત્સુકતા અને જાણવાની તીવ્ર ઈચ્છાથી થાય છે.
🔍 આપણી આસપાસનું વિજ્ઞાન (Science Around Us):
- પાણીનું ઉકળવું: 100°C તાપમાને પાણી ઉકળીને વરાળ બને છે.
- પાનખર ઋતુ: શિયાળાના અંતે વનસ્પતિ પોતાના જૂના પર્ણો ખેરવી દે છે.
- બીજ અંકુરણ: બીજને ઊગવા માટે યોગ્ય પ્રમાણમાં હવા, પાણી, યોગ્ય તાપમાન અને જમીન જરૂરી છે.
- મેઘધનુષ્ય: ચોમાસામાં વરસાદના ટીપાંમાંથી સૂર્યપ્રકાશ પસાર થતાં સાત રંગોનો પટ્ટો રચાય છે.
🔬 વૈજ્ઞાનિક પદ્ધતિના મુખ્ય સોપાનો (Scientific Method Flowchart)
2. પ્રખ્યાત ભારતીય વૈજ્ઞાનિકો અને તેમનું પ્રદાન
| વૈજ્ઞાનિકનું નામ | મુખ્ય શોધ / પ્રદાન | મહત્વ |
|---|---|---|
| સર જગદીશચંદ્ર બોઝ | ક્રેસ્કોગ્રાફ (Crescograph) સાધનની શોધ | સાબિત કર્યું કે વનસ્પતિમાં પણ સંવેદનશીલતા અને જીવન છે. |
| સર સી. વી. રમન | રમન અસર (Raman Effect) ની શોધ | પ્રકાશના પ્રકીર્ણનની શોધ માટે 1930 માં નોબેલ પુરસ્કાર મળ્યો. |
| ડૉ. હોમી ભાભા | ભારતીય પરમાણુ વિજ્ઞાનના પિતા | ભારતમાં અણુ ઊર્જા કાર્યક્રમનો પાયો નાખ્યો. |
| ડૉ. એ. પી. જે. અબ્દુલ કલામ | મિસાઈલ મેન (Missile Man of India) | અગ્નિ અને પૃથ્વી મિસાઈલ નિર્માણમાં અગ્રેસર ભૂમિકા. |
3. રોજિંદા જીવનમાં વૈજ્ઞાનિક તર્ક
🚲 ઘર્ષણ અને ગતિ (Motion & Friction):
સાઇકલ ચલાવતી વખતે પેડલ મારવાનું બંધ કરતાં થોડે દૂર જઈને અટકી જાય છે, કારણ કે ટાયર અને રસ્તા વચ્ચે ઘર્ષણબળ (Friction) લાગે છે.
🌟 આકાશમાં તારાઓનું દેખાવું:
રાત્રે આકાશમાં ચંદ્ર અને તારાઓ સ્પષ્ટ દેખાય છે. દિવસે પણ તારાઓ હાજર જ હોય છે, પરંતુ સૂર્યના તેજસ્વી પ્રકાશના કારણે તેઓ દેખાતા નથી.
શાળાનું નામ: __________________________________
એકમ કસોટી - ધોરણ 6 વિજ્ઞાન | પ્રકરણ 1: વિજ્ઞાનની અદ્ભુત દુનિયા
2. સામાન્ય રીતે વનસ્પતિના પર્ણો _______________ ઋતુમાં ખરી પડે છે.
3. નોબેલ પુરસ્કાર વિજેતા ભારતીય ભૌતિકશાસ્ત્રી સી. વી. રમનને _______________ અસરની શોધ માટે ઓળખવામાં આવે છે.
2. દિવસે આકાશમાં તારાઓ કેમ દેખાતા નથી?
3. દૂધનો ઉપયોગ કરીને બનાવવામાં આવતી કોઈપણ ચાર વાનગીઓના નામ લખો.
4. મોટા કદના પર્ણો ધરાવતી કોઈપણ બે વનસ્પતિના નામ આપો.
2. વિચારાત્મક પ્રશ્ન: ચોમાસામાં વરસાદના થોડા દિવસો બાદ રસ્તાની બંને બાજુ આપોઆપ કેટલીક વનસ્પતિ કેમ ઉગી નીકળે છે? [03 ગુણ]
2. વૈજ્ઞાનિક પદ્ધતિના સોપાનો: કોઈપણ વૈજ્ઞાનિક સમસ્યા કે કોયડો ઉકેલવા માટેના મુખ્ય સોપાનો (અવલોકનથી નિર્ણય સુધી) ક્રમબદ્ધ સમજાવો. [03 ગુણ]
Comments
Post a Comment