dhoran 8 trimasik kasoti papers with download option

ધોરણ-૮ ગણિત : ત્રિમાસિક કસોટી (પ્રકરણ ૧ થી ૩)

GCERT પ્રશ્નબૅંક અને પરિરૂપ (Blueprint) આધારિત ૫ આદર્શ મોડેલ પ્રશ્નપત્રો (કુલ ગુણ: ૪૦)

અધ્યયન સાહિત્ય અને અપડેટ્સ

અમારા WhatsApp ગ્રૂપમાં જોડાઓ

🟢 Join WhatsApp

શૈક્ષણિક બ્લોગ

ARUNOGYAN Blog ને Follow કરો

🧡 Follow Blog

GCERT પરિરૂપ અને માર્ગદર્શિકા (2026-27)

ધોરણ-૮ ગણિત ત્રિમાસિક કસોટી (પ્રકરણ ૧ થી ૩) - બ્લૂપ્રિન્ટ અને સત્ર માર્ગદર્શિકા

ગુજરાત રાજ્ય પ્રાથમિક શિક્ષણ નિયામકશ્રી / GCERT ગાંધીનગર દ્વારા જાહેર કરાયેલ પ્રથમ ત્રિમાસિક કસોટી પરિરૂપ (કુલ ગુણ: ૪૦)

પ્રકરણ	અધ્યયન નિષ્પત્તિ (LO)	પ્રશ્ન પ્રકાર & વિગત	પ્રશ્ન સંખ્યા	કુલ ગુણ
૧. સંમેય સંખ્યાઓ	LO-801 (14 ગુણ)	પ્રશ્ન ૧.(A) MCQ (દરેકનો ૧ ગુણ)	૩	૩
		પ્રશ્ન ૧.(B) ખોટા શબ્દો ચેકી વિધાન ફરી લખો (૧ ગુણ)	૨	૨
		પ્રશ્ન ૧.(C) હંમેશાં / ક્યારેક / ક્યારેય નહિ (૧ ગુણ)	૨	૨
		પ્રશ્ન ૧.(D) ટૂંકજવાબી દાખલા (દરેકના ૨ ગુણ)	૨	૪
		પ્રશ્ન ૧.(E) નિબંધ પ્રકારનો દાખલો (૩ ગુણ)	૧	૩
૨. એક ચલ સુરેખ સમીકરણ	LO-806 (14 ગુણ)	પ્રશ્ન ૨.(A) MCQ (દરેકનો ૧ ગુણ)	૩	૩
		પ્રશ્ન ૨.(B) ખોટા શબ્દો ચેકી વિધાન ફરી લખો (૧ ગુણ)	૨	૨
		પ્રશ્ન ૨.(C) હંમેશાં / ક્યારેક / ક્યારેય નહિ (૧ ગુણ)	૨	૨
		પ્રશ્ન ૨.(D) ટૂંકજવાબી દાખલા (દરેકના ૨ ગુણ)	૨	૪
		પ્રશ્ન ૨.(E) નિબંધ પ્રકારનો દાખલો/કૂટપ્રશ્ન (૩ ગુણ)	૧	૩
૩. ચતુષ્કોણની સમજ	LO-812 (08 ગુણ)	પ્રશ્ન ૩.(A) MCQ (દરેકનો ૧ ગુણ)	૩	૩
		પ્રશ્ન ૩.(B) ખોટા શબ્દો ચેકી વિધાન ફરી લખો (૧ ગુણ)	૨	૨
		પ્રશ્ન ૩.(C) નિબંધ પ્રકારનો પ્રશ્ન (૩ ગુણ)	૧	૩
	LO-825 (04 ગુણ)	પ્રશ્ન ૪.(A) અતિ ટૂંકજવાબી / મને ઓળખો (૧ ગુણ)	૨	૨
		પ્રશ્ન ૪.(B) ટૂંકજવાબી દાખલો (૨ ગુણ)	૧	૨
કુલ સરવાળો			૨૩ પ્રશ્નો	૪૦ ગુણ

૧. સંમેય સંખ્યાઓ (Rational Numbers) - LO-801 [૧૪ ગુણ]

જે સંખ્યાને p/q (જ્યાં q ≠ 0, p અને q પૂર્ણાંક સંખ્યાઓ છે) સ્વરૂપે દર્શાવી શકાય તેને સંમેય સંખ્યા કહેવાય. સરવાળા માટે તટસ્થ સંખ્યા 0 છે અને ગુણાકાર માટે 1 છે. સંમેય સંખ્યાઓ સરવાળા અને ગુણાકારની ક્રિયાઓ માટે સંવૃતતા, ક્રમનો નિયમ અને જૂથનો નિયમ પાળે છે. કોઈપણ બે સંમેય સંખ્યાઓ વચ્ચે અસંખ્ય સંમેય સંખ્યાઓ આવેલી હોય છે.

૨. એક ચલ સુરેખ સમીકરણ (Linear Equations in One Variable) - LO-806 [૧૪ ગુણ]

જે સમીકરણમાં માત્ર એક જ ચલ હોય અને ચલનો મહત્તમ ઘાત 1 હોય તેને એક ચલ સુરેખ સમીકરણ કહે છે. સમીકરણ ઉકેલતી વખતે બંને બાજુ સમાન ગાણિતિક ક્રિયા કરવી જોઈએ. અજ્ઞાત મૂલ્યો શોધવાના કૂટપ્રશ્નોમાં ચલ ધારણા કરીને યોગ્ય સમીકરણ બનાવવું અને તેની કિંમત શોધવી.

૩. ચતુષ્કોણની સમજ (Understanding Quadrilaterals) - LO-812 & LO-825 [૧૨ ગુણ]

ચતુષ્કોણના ચારેય આંતરિક ખૂણાઓનો સરવાળો 360° થાય છે. બહુકોણના બધા જ બહિષ્કોણોનો સરવાળો 360° થાય છે. ચોરસ, લંબચોરસ, સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણ, સમબાજુ ચતુષ્કોણ, સમલંબ અને પતંગાકાર ચતુષ્કોણના વિશિષ્ટ ગુણધર્મો અને વિકર્ણો વચ્ચેના સબંધો ચકાસવા.

પ્રથમ ત્રિમાસિક કસોટી - ૨૦૨૬-૨૭

ધોરણ: ૮ (ગણિત) પ્રકરણ: ૧ થી ૩ કુલ ગુણ: ૪૦ સમય: ૨ કલાક

વિદ્યાર્થીનું નામ: ________________________

રોલ નં: ________ તારીખ: ____________

પ્રશ્નપત્ર - ૧ (કુલ ગુણ: ૪૦ - GCERT પ્રશ્નબૅંક આધારિત)

પ્રશ્ન ૧. (LO-801: સંમેય સંખ્યાઓ) [કુલ ગુણ: ૧૪]

(A) યોગ્ય વિકલ્પ પસંદ કરો: (દરેકનો ૧ ગુણ) [૩ ગુણ]

1. 3/5 એ કયા પ્રકારની સંખ્યા છે? (A) પ્રાકૃતિક સંખ્યા     (B) પૂર્ણ સંખ્યા     (C) પૂર્ણાંક સંખ્યા     (D) સંમેય સંખ્યા
2. સરવાળા માટેની તટસ્થ સંખ્યા કઈ છે? (A) 1     (B) 0     (C) -1     (D) એક પણ નહીં
3. 5/8 ની વિરોધી સંખ્યા કઈ છે? (A) -5/8     (B) 8/5     (C) -8/5     (D) 5/8

(B) કૌંસમાંથી ખોટો શબ્દ ચેકી વિધાન ફરી લખો: (દરેકનો ૧ ગુણ) [૨ ગુણ]

1. સંમેય સંખ્યાનો છેદ (શૂન્ય / શૂન્ય સિવાયની) સંખ્યા હોઈ શકે.
2. દરેક પૂર્ણાંક (સંમેય / અસંમેય) સંખ્યા છે.

(C) સાચો વિકલ્પ પસંદ કરો [હંમેશાં / ક્યારેક / ક્યારેય નહિ]: (દરેકનો ૧ ગુણ) [૨ ગુણ]

1. દરેક સંમેય સંખ્યા પૂર્ણાંક હોય છે. [ ________ ]
2. દરેક પૂર્ણ સંખ્યા સંમેય સંખ્યા હોય છે. [ ________ ]

(D) ટૂંક જવાબી પ્રશ્નો (દાખલા ગણો): (દરેકના ૨ ગુણ) [૪ ગુણ]

1. જો x = 2/7 અને y = 5/3 હોય તો x - y શોધો.
2. 1/5 + 1/3 + 1/4 ની કિંમત શોધો.

(E) નિબંધ પ્રકારનો દાખલો ગણો: (૩ ગુણ) [૩ ગુણ]

1. (5/7 × 8/5) × 3/2 ની કિંમત યોગ્ય ગુણધર્મનો ઉપયોગ કરી શોધો.

પ્રશ્ન ૨. (LO-806: એક ચલ સુરેખ સમીકરણ) [કુલ ગુણ: ૧૪]

(A) યોગ્ય વિકલ્પ પસંદ કરો: (દરેકનો ૧ ગુણ) [૩ ગુણ]

1. નીચેનામાંથી કયું એક ચલ સુરેખ સમીકરણ છે? (A) 3x + 5 = 3y + 2     (B) 3x² + 5 = 3     (C) 4x + 3 = 2     (D) (4x/3y) + 4 = 3
2. આપેલ સમીકરણ 4x = 2x + 8 નો ઉકેલ શું મળે? (A) 8     (B) 16     (C) 2     (D) 4
3. જો 4x + 7 = 15 હોય તો x નું મૂલ્ય શું થશે? (A) 1     (B) 2     (C) 3     (D) 4

(B) કૌંસમાંથી ખોટો શબ્દ ચેકી વિધાન ફરી લખો: (દરેકનો ૧ ગુણ) [૨ ગુણ]

1. સમીકરણ ઉકેલતી વખતે બંને બાજુ (સમાન / અલગ-અલગ) ક્રિયા કરવી જોઈએ.
2. 5x = 20 માટે (x = 4 / x = 5) છે.

(C) સાચો વિકલ્પ પસંદ કરો [હંમેશાં / ક્યારેક / ક્યારેય નહિ]: (દરેકનો ૧ ગુણ) [૨ ગુણ]

1. એક ચલ સુરેખ સમીકરણમાં માત્ર એક ચલ હોય છે. [ ________ ]
2. કોઈ સમીકરણનો ઉકેલ અપૂર્ણાંક હોઈ શકે છે. [ ________ ]

(D) ટૂંક જવાબી પ્રશ્નો (સમીકરણ ઉકેલો): (દરેકના ૨ ગુણ) [૪ ગુણ]

1. 6x + 4 = 4x - 1 ઉકેલો.
2. 3(x + 3) = x + 9 ઉકેલો.

(E) નિબંધ પ્રકારનો પ્રશ્ન ગણો: (૩ ગુણ) [૩ ગુણ]

1. રીના પુસ્તક મેળામાં ગઈ. તેણે એક પ્રકારની 4 નોટબુક ખરીદી. દરેક નોટબુકની કિંમત ₹ x હતી. કુલ બિલ ₹ 180 થયું. (સમીકરણ: 4x = 180)
(1) આપેલ સમીકરણ પરથી એક નોટબુકની કિંમત કેટલી હશે?
(2) તમે સમીકરણ ઉકેલવા કઈ ક્રિયા કરશો?
(3) જો 5 નોટબુકનું બિલ ₹ 225 હોય તો નવું સમીકરણ લખો.

પ્રશ્ન ૩ અને ૪. (LO-812 & LO-825: ચતુષ્કોણની સમજ) [કુલ ગુણ: ૧૨]

પ્રશ્ન ૩.(A) યોગ્ય વિકલ્પ પસંદ કરો: (દરેકનો ૧ ગુણ) [૩ ગુણ]

1. નિયમિત ચતુષ્કોણનું ઉદાહરણ કયું છે? (A) લંબચોરસ     (B) ચોરસ     (C) સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણ     (D) પતંગ
2. ચોરસમાં દરેક ખૂણો કેટલા અંશનો હોય છે? (A) 60°     (B) 90°     (C) 120°     (D) 180°
3. જો કોઈ ચતુષ્કોણમાં માત્ર એક જોડી બાજુઓ સમાંતર હોય, તો તે કઈ આકૃતિ છે? (A) સમલંબ     (B) ચોરસ     (C) લંબચોરસ     (D) પતંગ

પ્રશ્ન ૩.(B) કૌંસમાંથી ખોટો શબ્દ ચેકી વિધાન ફરી લખો: (દરેકનો ૧ ગુણ) [૨ ગુણ]

1. દરેક ચોરસ (લંબચોરસ / સમલંબ ચતુષ્કોણ) છે.
2. લંબચોરસના વિકર્ણો (એકબીજાને દુભાગે છે / એકબીજાને લંબ હોય છે).

પ્રશ્ન ૩.(C) નિબંધ પ્રકારનો પ્રશ્ન લખો: (૩ ગુણ) [૩ ગુણ]

1. એક ચતુષ્કોણ વિશે નીચેની માહિતી આપેલ છે:
• સામસામેની બાજુઓ સમાન છે.   • સામસામેની બાજુઓ સમાંતર છે.
• વિકર્ણો એકબીજાને દુભાગે છે.   • ચારેય ખૂણાઓ 90° નથી.
(1) આ ચતુષ્કોણનું નામ લખો. (2) તે ચોરસ કેમ નથી? (3) તેના કોઈ પણ બે ગુણધર્મો લખો.

પ્રશ્ન ૪.(A) અતિ ટૂંક જવાબી પ્રશ્નો / મને ઓળખો: (દરેકનો ૧ ગુણ) [૨ ગુણ]

1. હું રેખાખંડોથી બનતો સાદો બંધ વક્ર છું. હું કોણ?
2. લંબચોરસ એ બહિર્મુખ ચતુષ્કોણ છે કે અંતર્મુખ?

પ્રશ્ન ૪.(B) ટૂંક જવાબી પ્રશ્ન (દાખલો ગણો): (૨ ગુણ) [૨ ગુણ]

1. એક નિયમિત બહુકોણનો દરેક અંતઃકોણ 165° હોય, તો તેની બાજુઓની સંખ્યા શોધો.

પ્રથમ ત્રિમાસિક કસોટી - ૨૦૨૬-૨૭

ધોરણ: ૮ (ગણિત) પ્રકરણ: ૧ થી ૩ કુલ ગુણ: ૪૦ સમય: ૨ કલાક

પ્રશ્નપત્ર - ૨ (કુલ ગુણ: ૪૦ - GCERT પ્રશ્નબૅંક આધારિત)

પ્રશ્ન ૧. (LO-801: સંમેય સંખ્યાઓ) [૧૪ ગુણ]

(A) યોગ્ય વિકલ્પ પસંદ કરો: [૩ ગુણ]

૧. 0 એ કયા પ્રકારની સંખ્યા નથી?     (A) પ્રાકૃતિક સંખ્યા    (B) પૂર્ણ સંખ્યા    (C) પૂર્ણાંક સંખ્યા    (D) સંમેય સંખ્યા

૨. બે સંમેય સંખ્યાઓ વચ્ચે કેટલી સંમેય સંખ્યાઓ હોય છે?     (A) એક    (B) શૂન્ય    (C) અસંખ્ય    (D) દસ

૩. 7/11 ને કઈ સંખ્યા વડે ગુણવાથી જવાબ 1 મળે?     (A) -7/11    (B) 7/1    (C) 1    (D) 11/7

(B) ખોટો શબ્દ ચેકો: [૨ ગુણ]

૧. શૂન્ય (સંમેય / અસંમેય) સંખ્યા છે.

૨. સંમેય સંખ્યાઓને (સંખ્યા રેખા / વર્તુળ) પર દર્શાવી શકાય છે.

(C) સાચો વિકલ્પ પસંદ કરો [હંમેશાં / ક્યારેક / ક્યારેય નહિ]: [૨ ગુણ]

૧. સંમેય સંખ્યાઓ બાદબાકીની ક્રિયા માટે સંવૃત છે. [ ________ ]

૨. શૂન્ય સિવાયની કોઈપણ સંમેય સંખ્યા અને તેના વ્યસ્તનો ગુણાકાર 1 થાય છે. [ ________ ]

(C) ટૂંક જવાબી દાખલા: [૪ ગુણ]

૧. જો c = 7/2 અને d = 6/4 હોય તો c + d શોધો.

૨. 2/5 - 1/3 + 1/15 ની કિંમત શોધો.

(E) નિબંધ પ્રશ્ન: [૩ ગુણ]

૧. (-4/5) × 3/7 - 1/7 - 3/7 × 3/5 ની કિંમત યોગ્ય ગુણધર્મનો ઉપયોગ કરી શોધો.

પ્રશ્ન ૨. (LO-806: એક ચલ સુરેખ સમીકરણ) [૧૪ ગુણ]

(A) યોગ્ય વિકલ્પ પસંદ કરો: [૩ ગુણ]

૧. આપેલ સમીકરણ 2a - 3 = a + 2 નો ઉકેલ શું મળે?     (A) -1    (B) 5    (C) 1    (D) 5/3

૨. x ના 4 ગણામાં 15 ઉમેરતાં 35 મળે તેને ગાણિતીક સમીકરણ સ્વરૂપે શું લખાય?     (A) 4x + 15 = 35    (B) x/4 + 15 = 35    (C) x + 60 = 35

૩. નીચેનામાંથી કઈ સુરેખ પદાવલી છે?     (A) 1 + x + x²    (B) 4x² + 9    (C) 3x + 1    (D) 7y²

(B) ખોટો શબ્દ ચેકો: [૨ ગુણ]

૧. '=' ને (સમાનતા / સરવાળા) ચિહ્ન કહે છે.

૨. 9x = 81 માટે (x = 9 / x = 8) છે.

(C) સાચો વિકલ્પ પસંદ કરો [હંમેશાં / ક્યારેક / ક્યારેય નહિ]: [૨ ગુણ]

૧. એક ચલ સુરેખ સમીકરણનો ઉકેલ ચકાસી શકાય છે. [ ________ ]

૨. એક ચલ સુરેખ સમીકરણમાં ચલનો ઘાત 2 હોય છે. [ ________ ]

(D) ટૂંક જવાબી દાખલા: [૪ ગુણ]

૧. 18x = 15x + 9 ઉકેલો.

૨. 7p + 6 = 4p + 3 હોય તો p શોધો.

(E) નિબંધ પ્રશ્ન: [૩ ગુણ]

૧. રાહુલની ઉંમર x વર્ષ છે. તેની માતાની ઉંમર રાહુલ કરતાં 25 વર્ષ વધુ છે. માતાની ઉંમર 39 વર્ષ છે. (સમીકરણ: x + 25 = 39)
(1) આપેલ સમીકરણ પરથી રાહુલની ઉંમર કેટલી થશે?
(2) કઈ ક્રિયા કરીને ઉકેલ મેળવશો?
(3) જો માતાની ઉંમર 45 વર્ષ હોય તો તમે કયું સમીકરણ બનાવશો?

પ્રશ્ન ૩ અને ૪. (LO-812 & LO-825: ચતુષ્કોણની સમજ) [૧૨ ગુણ]

પ્રશ્ન ૩.(A) યોગ્ય વિકલ્પ પસંદ કરો: [૩ ગુણ]

૧. એક ચતુષ્કોણના ત્રણ ખૂણાઓ 80°, 95° અને 105° છે. ચોથો ખૂણો કેટલો હશે?     (A) 70°    (B) 80°    (C) 90°    (D) 85°

૨. પતંગમાં કઈ બાજુઓ સમાન હોય છે?     (A) ચારેય સમાન    (B) સામસામેની    (C) પાસપાસેની બે અલગ અલગ જોડ    (D) કોઈ પણ નહીં

૩. કોઈ સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણમાં ∠A = 72° હોય તો ∠C કેટલો હશે?     (A) 72°    (B) 108°    (C) 90°    (D) 288°

પ્રશ્ન ૩.(B) ખોટો શબ્દ ચેકો: [૨ ગુણ]

૧. ચોરસના વિકર્ણો (સમાન / અસમાન) હોય છે.

૨. ચતુષ્કોણના આંતરિક ખૂણાઓનો સરવાળો (360° / 270°) હોય છે.

પ્રશ્ન ૩.(C) નિબંધ પ્રશ્ન: [૩ ગુણ]

૧. એક વિદ્યાર્થીએ કહ્યું: "જે ચતુષ્કોણની ચારેય બાજુઓ સમાન હોય તે ચોરસ હોય."
(1) શું આ વિધાન સાચું છે? (2) જો નહીં, તો યોગ્ય ચતુષ્કોણનું નામ લખો. (3) તમારો જવાબ કારણ સાથે સમજાવો.

પ્રશ્ન ૪.(A) મને ઓળખો / અતિ ટૂંકજવાબી: [૨ ગુણ]

૧. હું બહુકોણના બહિષ્કોણોનો સરવાળો કરવાથી મળતી સંખ્યા છું. (હું કોણ?)

૨. હું એક એવો બહુકોણ છું, જેની બધી બાજુઓ અને ખૂણાઓ સરખા હોય છે. (હું કોણ?)

પ્રશ્ન ૪.(B) ટૂંક જવાબી દાખલો: [૨ ગુણ]

૧. એક નિયમિત બહુકોણના પ્રત્યેક બહિષ્કોણનું માપ 45° હોય તો બાજુઓની સંખ્યા શોધો.

પ્રથમ ત્રિમાસિક કસોટી - ૨૦૨૬-૨૭

ધોરણ: ૮ (ગણિત) પ્રકરણ: ૧ થી ૩ કુલ ગુણ: ૪૦ સમય: ૨ કલાક

પ્રશ્નપત્ર - ૩ (કુલ ગુણ: ૪૦ - GCERT પ્રશ્નબૅંક આધારિત)

પ્રશ્ન ૧. (LO-801: સંમેય સંખ્યાઓ) [૧૪ ગુણ]

(A) યોગ્ય વિકલ્પ પસંદ કરો: [૩ ગુણ]

૧. બાદબાકીની ક્રિયા કયા પ્રકારની સંખ્યા માટે સંવૃત નથી?     (A) પ્રાકૃતિક સંખ્યા    (B) પૂર્ણાંક સંખ્યા    (C) સંમેય સંખ્યા    (D) વાસ્તવિક સંખ્યા

૨. 2/3 + 3/5 = 3/5 + 2/3 એ સંમેય સંખ્યાનો કયો ગુણધર્મ દર્શાવે છે?     (A) સરવાળા માટે ક્રમનો    (B) ગુણાકાર માટે ક્રમનો    (C) જૂથનો

૩. -15/19 ને કઈ સંખ્યા વડે ગુણવાથી જવાબ 0 મળે?     (A) 15/19    (B) 1    (C) 0    (D) -19/15

(B) ખોટો શબ્દ ચેકો: [૨ ગુણ]

૧. સંમેય સંખ્યાનો અંશ (ધન, ઋણ અથવા શૂન્ય / માત્ર ધન) હોઈ શકે.

૨. -4/7 એ (ઋણ / ધન) સંમેય સંખ્યા છે.

(C) સાચો વિકલ્પ પસંદ કરો [હમેશાં / ક્યારેક / ક્યારેય નહિ]: [૨ ગુણ]

૧. સંમેય સંખ્યાનો છેદ શૂન્ય હોઈ શકે. [ ________ ]

૨. સંમેય સંખ્યાઓ માટે ગુણાકારની ક્રિયામાં જૂથના નિયમનું પાલન થાય છે. [ ________ ]

(D) ટૂંક જવાબી દાખલા: [૪ ગુણ]

૧. જો t = 6/7 અને u = 7/5 હોય તો t × u શોધો.

૨. 3/4 × 12/5 ÷ 3/20 ની કિંમત શોધો.

(E) નિબંધ પ્રશ્ન: [૩ ગુણ]

૧. જીયાએ બે સંમેય સંખ્યાઓ -2/3 અને 5/6 લીધી. તેણે આ ક્રિયાઓ કરી: (-2/3 + 5/6) અને (-2/3 × 5/6).
(1) સરવાળાની ક્રિયાથી મળતું પરિણામ શોધો.
(2) ગુણાકારની ક્રિયા કરતા શું પરિણામ આવશે?
(3) શું તમે કહી શકો છો કે બે સંમેય સંખ્યાઓનો સરવાળો હંમેશા સંમેય સંખ્યા મળે?

પ્રશ્ન ૨. (LO-806: એક ચલ સુરેખ સમીકરણ) [૧૪ ગુણ]

(A) યોગ્ય વિકલ્પ પસંદ કરો: [૩ ગુણ]

૧. નીચેનામાંથી કયા સમીકરણનો ઉકેલ (-2) છે?     (A) 7x + 5 = 4x + 2    (B) 3x + 7 = 7x + 2    (C) 2x + 5 = 4x + 9

૨. સમીકરણ ax + b = 0 નો ઉકેલ કયો છે?     (A) b/a    (B) b    (C) a/b    (D) -b/a

૩. જો 6x + 5 = 4x + 15 હોય તો x નું મૂલ્ય શું થશે?     (A) 1    (B) -1    (C) 5    (D) 6

(B) ખોટો શબ્દ ચેકો: [૨ ગુણ]

૧. ચલનું મૂલ્ય શોધવાની પ્રક્રિયાને સમીકરણ (ઉકેલવું / ગુણાકાર) કહે છે.

૨. 2x + 6 = 6 માટે (x = 0 / x = 6) છે.

(C) સાચો વિકલ્પ પસંદ કરો [હમેશાં / ક્યારેક / ક્યારેય નહિ]: [૨ ગુણ]

૧. સમીકરણમાં અપૂર્ણાંક સંખ્યાઓ હોઈ શકે છે. [ ________ ]

૨. સમીકરણ ઉકેલવા માટે બંને પક્ષમાં સરખી ક્રિયા કરવી પડે છે. [ ________ ]

(D) ટૂંક જવાબી દાખલા: [૪ ગુણ]

૧. 16m + 3 = 12m ઉકેલો.

૨. 4c + 1 = 3c + 13 હોય તો c શોધો.

(E) નિબંધ પ્રશ્ન: [૩ ગુણ]

૧. દીપા પાસે ₹ 500 હતા. તેણે થોડા રૂપિયા ખર્ચ્યા. હવે તેની પાસે ₹ 320 છે. (ખર્ચ = x રૂપિયા, સમીકરણ: 500 - x = 320)
(1) દીપાએ કેટલા રૂપિયાનો ખર્ચ કર્યો હશે?
(2) આ સમીકરણ ઉકેલવા દીપાએ શું કર્યું હશે?
(3) જો દીપા પાસે બચેલા રૂપિયા ₹ 280 હોય તો સમીકરણ શું બનશે?

પ્રશ્ન ૩ અને ૪. (LO-812 & LO-825: ચતુષ્કોણની સમજ) [૧૨ ગુણ]

પ્રશ્ન ૩.(A) યોગ્ય વિકલ્પ પસંદ કરો: [૩ ગુણ]

૧. જો ચોરસની એક બાજુ 8 સેમી હોય, તો તેની પરિમિતિ કેટલી થશે?     (A) 16 સેમી    (B) 24 સેમી    (C) 32 સેમી    (D) 64 સેમી

૨. રમેશે એક ચતુષ્કોણ દોર્યો. તેમાં સામેની બાજુઓ સમાન અને સમાંતર છે, પરંતુ દરેક ખૂણો 90° નથી. તે કઈ આકૃતિ હશે?     (A) ચોરસ    (B) લંબચોરસ    (C) સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણ

૩. એક પાર્કનો આકાર લંબચોરસ છે. તેની લંબાઈ 40 મીટર અને પહોળાઈ 25 મીટર છે. પાર્કની પરિમિતિ કેટલી થશે?     (A) 65 મીટર    (B) 130 મીટર

પ્રશ્ન ૩.(B) ખોટો શબ્દ ચેકો: [૨ ગુણ]

૧. સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણના વિકર્ણો (એકબીજાને દુભાગે છે / હંમેશા સમાન હોય છે).

૨. લંબચોરસના બધા ખૂણાઓ (90° / 60°) ના હોય છે.

પ્રશ્ન ૩.(C) નિબંધ પ્રશ્ન: [૩ ગુણ]

૧. એક પાર્કમાં ચાર અલગ-અલગ આકારના બગીચા બનાવવામાં આવ્યા છે:
• બગીચો A: ચારેય બાજુ સમાન અને ચારેય ખૂણા 90°
• બગીચો B: સામસામેની બાજુઓ સમાન અને ચારેય ખૂણા 90°
• બગીચો C: ચારેય બાજુ સમાન પરંતુ ખૂણા 90° નથી
(૧) બગીચો A કયા પ્રકારનો ચતુષ્કોણ છે? (૨) બગીચો B કયો ચતુષ્કોણ છે? (૩) બગીચો C કયો ચતુષ્કોણ છે?

પ્રશ્ન ૪.(A) અતિ ટૂંકજવાબી પ્રશ્નો: [૨ ગુણ]

૧. સમતલીય વક્ર કેવી રીતે દોરી શકાય?

૨. નિયમિત બહુકોણ એટલે શું?

પ્રશ્ન ૪.(B) ટૂંક જવાબી દાખલો: [૨ ગુણ]

૧. શું એવો નિયમિત બહુકોણ શક્ય છે કે જેના દરેક બહિષ્કોણનું માપ 50° હોય? કારણ આપો.

પ્રથમ ત્રિમાસિક કસોટી - ૨૦૨૬-૨૭

ધોરણ: ૮ (ગણિત) પ્રકરણ: ૧ થી ૩ કુલ ગુણ: ૪૦ સમય: ૨ કલાક

પ્રશ્નપત્ર - ૪ (કુલ ગુણ: ૪૦ - GCERT પ્રશ્નબૅંક આધારિત)

પ્રશ્ન ૧. (LO-801: સંમેય સંખ્યાઓ) [૧૪ ગુણ]

(A) યોગ્ય વિકલ્પ પસંદ કરો: [૩ ગુણ]

૧. સંમેય સંખ્યાનું સામાન્ય સ્વરૂપ શું છે?     (A) p/q (q = 0)    (B) p/q (q ≠ 0)    (C) p/q (p = 0)

૨. કઈ બે સંખ્યાઓનો સરવાળો હંમેશા શૂન્ય થાય?     (A) પરસ્પર વિરોધી સંખ્યા    (B) પરસ્પર વ્યસ્ત સંખ્યા    (C) કોઈ પણ બે સંખ્યા

૩. -2 1/7 ની વ્યસ્ત સંખ્યા કઈ છે?     (A) 1/15    (B) 15/7    (C) -7/15    (D) -15/7

(B) ખોટો શબ્દ ચેકો: [૨ ગુણ]

૧. બે સંમેય સંખ્યાઓનો સરવાળો (સંમેય / અસંમેય) સંખ્યા હોય છે.

૨. બે સમાન સંમેય સંખ્યાનું મૂલ્ય (સમાન / અલગ) હોય છે.

(C) સાચો વિકલ્પ પસંદ કરો [હંમેશાં / ક્યારેક / ક્યારેય નહિ]: [૨ ગુણ]

૧. બે સંમેય સંખ્યાઓનો ભાગાકાર સંમેય સંખ્યા હોય છે. [ ________ ]

૨. સંમેય સંખ્યાની વ્યાખ્યા મુજબ તેનો છેદ શૂન્ય (0) હોઈ શકે છે. [ ________ ]

(D) ટૂંક જવાબી દાખલા: [૪ ગુણ]

૧. જો e = 8/9 અને f = 2/3 હોય તો e ÷ f શોધો.

૨. (1/4 + 1/3) × 7/5 ની કિંમત શોધો.

(E) નિબંધ પ્રશ્ન: [૩ ગુણ]

૧. (-5/4) × { 3/2 + (-7/6) } ની કિંમત વિભાજનના ગુણધર્મનો ઉપયોગ કરી શોધો.

પ્રશ્ન ૨. (LO-806: એક ચલ સુરેખ સમીકરણ) [૧૪ ગુણ]

(A) યોગ્ય વિકલ્પ પસંદ કરો: [૩ ગુણ]

૧. જો 7y - 2 = 3y + 14 હોય તો y નું મૂલ્ય શું થશે?     (A) 2    (B) 4    (C) -4    (D) 6

૨. સમીકરણ 2x/3 + 1 = 5 હોય તો x શોધો.     (A) 7    (B) 9    (C) 5    (D) 6

૩. x ની કઈ કિંમત માટે 3x - 4 અને 2x + 1 સરખા થાય?     (A) 0    (B) 5    (C) 1    (D) -3

(B) ખોટો શબ્દ ચેકો: [૨ ગુણ]

૧. એક ચલ સુરેખ સમીકરણમાં ચલનો મહત્તમ ઘાત (1 / 2) હોય છે.

૨. સુરેખ સમીકરણનો આલેખ (સીધી રેખા / વક્રરેખા) હોય છે.

(C) સાચો વિકલ્પ પસંદ કરો [હંમેશાં / ક્યારેક / ક્યારેય નહિ]: [૨ ગુણ]

૧. એક ચલ સુરેખ સમીકરણમાં ચલ તરીકે a થી z સુધીના અક્ષરો લઈ શકાય છે. [ ________ ]

૨. કોઈ સમીકરણનો ઉકેલ ઋણ સંખ્યા હોઈ શકે છે. [ ________ ]

(D) ટૂંક જવાબી દાખલા: [૪ ગુણ]

૧. 8d - 5 = 2d + 16 હોય તો d શોધો.

૨. (g + 2) / 7 = 2 હોય તો g શોધો.

(E) નિબંધ પ્રશ્ન: [૩ ગુણ]

૧. સમીકરણ ઉકેલો: (3x - 2) / 4 - (2x + 3) / 3 = 2/3 - x

પ્રશ્ન ૩ અને ૪. (LO-812 & LO-825: ચતુષ્કોણની સમજ) [૧૨ ગુણ]

પ્રશ્ન ૩.(A) યોગ્ય વિકલ્પ પસંદ કરો: [૩ ગુણ]

૧. ફોટો ફ્રેમમાં ચારેય ખૂણા 90° છે પરંતુ લંબાઈ અને પહોળાઈ અલગ છે. આ ફ્રેમનો આકાર કયો છે?     (A) ચોરસ    (B) લંબચોરસ    (C) સમભુજ

૨. રમેશે પતંગ બનાવ્યો. તેના વિકર્ણો વિશે કયું વિધાન સાચું છે?     (A) બંને સમાન    (B) એક વિકર્ણ બીજા વિકર્ણને લંબ દુભાગે છે

૩. ચતુષ્કોણ ABCD માં AC અને BD શું છે?     (A) બાજુઓ    (B) વિકર્ણો    (C) ખૂણાઓ    (D) મધ્યબિંદુ

પ્રશ્ન ૩.(B) ખોટો શબ્દ ચેકો: [૨ ગુણ]

૧. પતંગમાં (સામેની / નજીકની) બે જોડ બાજુઓ સમાન હોય છે.

૨. ચોરસના બંને વિકર્ણો (કાટખૂણે છેદે છે / ક્યારેય છેદતા નથી).

પ્રશ્ન ૩.(C) નિબંધ પ્રશ્ન: [૩ ગુણ]

૧. ચાર વિદ્યાર્થીઓએ અલગ-અલગ ચતુષ્કોણ વિશે નિવેદન આપ્યા:
• અભય: દરેક ચોરસ લંબચોરસ છે.   • ભાવના: દરેક લંબચોરસ ચોરસ છે.
• ચિરાગ: દરેક ચોરસ સમબાજુ ચતુષ્કોણ છે.   • દીપા: દરેક સમલંબ ચતુષ્કોણ સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણ છે.
(૧) સાચું નિવેદન લખનાર વિદ્યાર્થીઓ કોણ છે? (૨) ખોટું નિવેદન કોણે લખ્યું? (૩) દરેક લંબચોરસ ચોરસ કેમ નથી?

પ્રશ્ન ૪.(A) મને ઓળખો / અતિ ટૂંકજવાબી: [૨ ગુણ]

૧. ૩ બાજુઓ ધરાવતા નિયમિત બહુકોણનું નામ આપો. (સમબાજુ ત્રિકોણ)

૨. ૪ બાજુઓ ધરાવતા નિયમિત બહુકોણનું નામ આપો. (ચોરસ)

પ્રશ્ન ૪.(B) ટૂંક જવાબી દાખલો: [૨ ગુણ]

૧. ૬ બાજુઓ ધરાવતા નિયમિત બહુકોણનું નામ આપો અને તેના બધા બહિષ્કોણોનો સરવાળો જણાવો.

પ્રથમ ત્રિમાસિક કસોટી - ૨૦૨૬-૨૭

ધોરણ: ૮ (ગણિત) પ્રકરણ: ૧ થી ૩ કુલ ગુણ: ૪૦ સમય: ૨ કલાક

પ્રશ્નપત્ર - ૫ (કુલ ગુણ: ૪૦ - GCERT પ્રશ્નબૅંક આધારિત)

પ્રશ્ન ૧. (LO-801: સંમેય સંખ્યાઓ) [૧૪ ગુણ]

(A) યોગ્ય વિકલ્પ પસંદ કરો: [૩ ગુણ]

૧. નીચેનામાંથી કઈ સંખ્યા પૂર્ણાંક નથી?     (A) -3    (B) 3    (C) 5/7    (D) 0

૨. 4/9 + 5/9 = ________     (A) 4/9    (B) 9    (C) 1    (D) 9/3

૩. નીચેનામાંથી કઈ સંમેય સંખ્યા અને તેનો વ્યસ્ત સમાન હોય?     (A) 0    (B) 1    (C) -1    (D) B અને C બંને

(B) ખોટો શબ્દ ચેકો: [૨ ગુણ]

૧. સંમેય સંખ્યાનો વ્યસ્ત (0 સિવાયની સંમેય સંખ્યા માટે મળે / દરેક સંમેય સંખ્યા માટે મળે).

૨. 2/5 + 1/5 = 3/5 એ (બાદબાકી / સરવાળો) દર્શાવે છે.

(C) સાચો વિકલ્પ પસંદ કરો [હમેશાં / ક્યારેક / ક્યારેય નહિ]: [૨ ગુણ]

૧. સંમેય સંખ્યાઓ માટે બાદબાકીની ક્રિયામાં ક્રમના નિયમનું પાલન થાય છે. [ ________ ]

૨. કોઈ ધન સંમેય સંખ્યાનો વ્યસ્ત ઋણ સંખ્યા હોઈ શકે. [ ________ ]

(D) ટૂંક જવાબી દાખલા: [૪ ગુણ]

૧. (4/3 - 1/4) ÷ 8/6 ની કિંમત શોધો.

૨. જો y = 7/4 અને z = 2/5 હોય તો y × z શોધો.

(E) નિબંધ પ્રશ્ન: [૩ ગુણ]

૧. જૂથના ગુણધર્મનો ઉપયોગ કરી કિંમત શોધો: (-2/3) × 3/5 + 5/2 - 3/5 × 1/6.

પ્રશ્ન ૨. (LO-806: એક ચલ સુરેખ સમીકરણ) [૧૪ ગુણ]

(A) યોગ્ય વિકલ્પ પસંદ કરો: [૩ ગુણ]

૧. નીચેનામાંથી કયું સમીકરણ નથી તે જણાવો?     (A) n - 11 = 1    (B) n + 1 > 0    (C) n + 1 = 0    (D) 11 - n = 0

૨. જો 9a - 4 = 6a + 11 હોય તો a નું મૂલ્ય શું થશે?     (A) 3    (B) 4    (C) 5    (D) 6

૩. સમીકરણ 5a/6 - 4 = 6 હોય તો a શોધો.     (A) 10    (B) 11    (C) 12    (D) 13

(B) ખોટો શબ્દ ચેકો: [૨ ગુણ]

૧. (x + 5 = 9 / x² + 5 = 9) એ એક ચલ સુરેખ સમીકરણ છે.

૨. સમીકરણમાં ચલનું મૂલ્ય શોધવું (શક્ય / અશક્ય) છે.

(C) સાચો વિકલ્પ પસંદ કરો [હમેશાં / ક્યારેક / ક્યારેય નહિ]: [૨ ગુણ]

૧. સમીકરણમાં ચલની જગ્યાએ તેનું મૂલ્ય મૂકીને ઉકેલની ચકાસણી કરી શકાય છે. [ ________ ]

૨. એક ચલ સુરેખ સમીકરણમાં ચલનો ઘાત શૂન્ય હોય છે. [ ________ ]

(D) ટૂંક જવાબી દાખલા: [૪ ગુણ]

૧. 16z - 4 = 11z + 21 હોય તો z શોધો.

૨. 5(f - 2) = 18 હોય તો f શોધો.

(E) નિબંધ પ્રશ્ન: [૩ ગુણ]

૧. સમીકરણ ઉકેલો: 0.40(5f - 3) = 0.05(10f - 6)

પ્રશ્ન ૩ અને ૪. (LO-812 & LO-825: ચતુષ્કોણની સમજ) [૧૨ ગુણ]

પ્રશ્ન ૩.(A) યોગ્ય વિકલ્પ પસંદ કરો: [૩ ગુણ]

૧. એક વિદ્યાર્થીએ સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણ દોર્યો. તેમાં વિકર્ણો સમાન અને કાટખૂણે દુભાગે છે. હવે તે આકૃતિ ચોક્કસ કઈ હોઈ શકે?     (A) પતંગ    (B) લંબચોરસ    (C) ચોરસ

૨. એક કંપની ત્રણ પ્રકારની ટાઇલ્સ બનાવે છે: A (ચારેય બાજુ અને ખૂણા સમાન), B (સામસામેની સમાન, ખૂણા સમાન), C (ચારેય બાજુ સમાન, વિકર્ણો લંબ). કઈ ટાઇલ ચોરસ છે?     (A) A    (B) B    (C) C

૩. ચતુષ્કોણના ચાર ખૂણામાંથી ત્રણ ખૂણા 75°, 85° અને 110° છે. ચોથો ખૂણો કેટલો?     (A) 80°    (B) 85°    (C) 90°    (D) 95°

પ્રશ્ન ૩.(B) ખોટો શબ્દ ચેકો: [૨ ગુણ]

૧. લંબચોરસના વિકર્ણો (એકબીજાને દુભાગે છે / એકબીજાને લંબ હોય છે).

૨. ચોરસમાં સામસામેની બાજુઓ (સમાંતર / લંબ) હોય છે.

પ્રશ્ન ૩.(C) નિબંધ પ્રશ્ન: [૩ ગુણ]

૧. એક ચતુષ્કોણ વિશે નીચેની માહિતી આપવામાં આવી છે:
• ચારેય બાજુઓ સમાન છે.   • ચારેય ખૂણાના માપ સમાન છે.
• વિકર્ણો સમાન છે.   • વિકર્ણો એકબીજાને કાટખૂણે છેદે છે.
(૧) આ ચતુષ્કોણનું નામ લખો. (૨) તે કયા બે અન્ય ચતુષ્કોણોના ગુણધર્મો ધરાવે છે? (૩) તેના કોઈ પણ બે વિશિષ્ટ ગુણધર્મો લખો.

પ્રશ્ન ૪.(A) અતિ ટૂંકજવાબી પ્રશ્ન: [૨ ગુણ]

૧. બહિર્મુખ બહુકોણની એક કાચી આકૃતિ દોરો.

૨. અંતર્મુખ બહુકોણ અને બહિર્મુખ બહુકોણ વચ્ચેનો મુખ્ય તફાવત જણાવો.

પ્રશ્ન ૪.(B) ટૂંક જવાબી દાખલો: [૨ ગુણ]

૧. એક ચતુષ્કોણના ત્રણ ખૂણાનાં માપ 50°, 130° અને 120° હોય તો ચોથા ખૂણાનું માપ શોધો.

🧡

શૈક્ષણિક અપડેટ્સ

ARUNOGYAN Blog ને Follow કરો!

ધોરણ-૭ અને ૮ નાં તમામ વિષયોના મોડેલ પ્રશ્નપત્રો, GCERT પ્રશ્નબૅંક અને અગત્યનું શૈક્ષણિક સાહિત્ય મેળવવા માટે અમારા બ્લોગને આજે જ Follow કરો.

👉 Follow Blog Now (અહીં ક્લિક કરો)