STD 8 Science Trimasik Kasoti Model Papers 2026-27 | 5 પેપર સેટ PDF / Word

×

🔔

નવીન શૈક્ષણિક અપડેટ્સ મેળવો

ધોરણ ૬ થી ૮ ના મોડેલ પ્રશ્નપત્રો, પરિપત્રો અને કસોટી સાહિત્ય સીધા મેળવવા માટે બ્લોગને ફોલો કરો.

🧡 Follow ARUNOGYAN Blog 🟢 Join WhatsApp Group

ધોરણ-૮ વિજ્ઞાન : પ્રથમ સત્ર ત્રિમાસિક કસોટી પેપર સેટ

GCERT નવી બ્લૂપ્રિન્ટ મુજબ તૈયાર મોડેલ પ્રશ્નપત્રો (કુલ ગુણ : ૪૦) | પ્રકરણ ૧ થી ૩

🟢 WhatsApp ગ્રુપમાં જોડાઓ Join Now → 🧡 અમારા બ્લોગને ફોલો કરો Follow Blog →

પ્રથમ સત્ર ત્રિમાસિક કસોટી : 2026-27

પ્રશ્નપત્ર સેટ - 1

ધોરણ : 8

વિષય : વિજ્ઞાન (પ્રકરણ: 1 થી 3)

કુલ ગુણ : 40 | સમય : 2:00 કલાક

અધ્યયન નિષ્પત્તિ: SC802, SC804, SC805, SC811, SC813 પ્રશ્ન ૧. બહુવિકલ્પ પ્રશ્નો (MCQ) [કુલ ગુણ: ૧૦]

નીચે આપેલા વિકલ્પોમાંથી સાચો વિકલ્પ પસંદ કરો: (દરેકનો ૧ ગુણ) [૧૦]

૧. નીચે આપેલ પાકમાંથી કયું ખરીફ પાકનું ઉદાહરણ નથી?

(A) ડાંગર

(B) મકાઈ

(C) સોયાબીન

(D) ચણા

૨. નીચેના પૈકી કયું પુનઃપ્રાપ્ય કુદરતી સંસાધન છે?

(A) કોલસો

(B) પેટ્રોલિયમ

(C) હવા

(D) કુદરતી વાયુ

૩. ખેતી કામમાં પરંપરાગત સાધનોના બદલે આધુનિક ઓજારોનો ઉપયોગ શા માટે કરવો જોઈએ?

(A) સમય બચે

(B) વધુ ઉત્પાદન મળે

(C) ઓછા શ્રમે કામ થાય

(D) આપેલ તમામ

૪. મેલેરિયા થવા માટે જવાબદાર પ્રજીવનો વાહક કયો છે?

(A) માદા એડિસ મચ્છર

(B) માખી

(C) માદા એનોફિલીસ મચ્છર

(D) પતંગિયું

૫. લણણી કરવા માટેનો સૌથી યોગ્ય સમય કયો છે?

(A) રોપણી બાદ તરત

(B) અંકુરણ સમયે

(C) પાક પૂર્ણ પરિપક્વ થાય ત્યારે

(D) પાક કાચો હોય ત્યારે

૬. મૃત વનસ્પતિના કોલસામાં ધીમા રૂપાંતરણની પ્રક્રિયાને શું કહે છે?

(A) શુદ્ધીકરણ

(B) કાર્બોનાઈઝેશન

(C) બાષ્પીભવન

(D) ગાળણ

૭. દૂધમાંથી દહીં બનાવવા માટે કયો બેક્ટેરિયા જવાબદાર છે?

(A) યીસ્ટ

(B) રાઇઝોબિયમ

(C) લેક્ટોબેસિલસ

(D) પ્લાઝમોડિયમ

૮. રસોડામાં પ્રદૂષણ મુક્ત અને સૌથી સ્વચ્છ બળતણ કયું ગણાય છે?

(A) લાકડાં

(B) છાણાં

(C) કેરોસીન

(D) LPG

૯. જમીનની ફળદ્રુપતા લાંબા સમય સુધી જાળવી રાખવા કયા ખાતરનો ઉપયોગ કરવો જોઈએ?

(A) NPK

(B) કુદરતી / જૈવિક ખાતર

(C) યુરિયા

(D) સુપર ફોસ્ફેટ

૧૦. પાણીની અછતવાળા વિસ્તારમાં સિંચાઈ માટે કઈ પદ્ધતિ શ્રેષ્ઠ ગણાય?

(A) ધોરિયા પદ્ધતિ

(B) મોટ

(C) ટપક સિંચાઈ પદ્ધતિ

(D) રહેંટ

અધ્યયન નિષ્પત્તિ: SC802, SC812 પ્રશ્ન ૨. હેતુલક્ષી પ્રશ્નો (વર્ગીકરણ / જોડકાં / એક વાક્ય) [કુલ ગુણ: ૧૦]

(A) નીચે આપેલા પાકનું ખરીફ પાક અને રવિ પાકમાં વર્ગીકરણ કરો: [૩]

(સોયાબીન, ચણા, મકાઈ, ઘઉં, ડાંગર, વટાણા)

(B) યોગ્ય જોડકાં જોડો: [૩]

વિભાગ A (શોધક)	વિભાગ B (શોધ)
(1) લૂઈ પાશ્ચર	(a) પેનિસિલિન એન્ટિબાયોટિક
(2) એલેક્ઝાન્ડર ફ્લેમિંગ	(b) શીતળાની રસી
(3) એડવર્ડ જેનર	(c) આથવણ અને પેસ્ચ્યુરાઇઝેશન

(C) 'મને ઓળખો' / એક વાક્યમાં ઉત્તર આપો: [૪]

૧. હું કાર્બનનું લગભગ સંપૂર્ણ શુદ્ધ સ્વરૂપ છું અને સ્ટીલ ઉત્પાદનમાં વપરાઉં છું.

૨. હું કઠોળ વર્ગની વનસ્પતિની મૂળગંડિકામાં રહી નાઇટ્રોજન સ્થાપન કરતો બેક્ટેરિયા છું.

૩. બ્રેડ, પેસ્ટ્રી અને કેક બનાવવા બેકિંગ ઉદ્યોગમાં મારો ઉપયોગ થાય છે.

૪. સજીવોના મૃતદેહોના અવશેષોમાંથી બનતા બળતણને શું કહે છે?

અધ્યયન નિષ્પત્તિ: SC805, SC811 પ્રશ્ન ૩. ટૂંક જવાબી પ્રશ્નો (દરેકના ૨ ગુણ) [કુલ ગુણ: ૬]

નીચેના પ્રશ્નોના ટૂંકમાં ઉત્તર આપો: (ગમે તે ત્રણ) [૬]

૧. પેસ્ચ્યુરાઇઝેશન પદ્ધતિ એટલે શું? તે કેવી રીતે કરવામાં આવે છે?

૨. ખેડૂતે નીંદણનાશક રસાયણોનો છંટકાવ કરતી વખતે કઈ સાવચેતી રાખવી જોઈએ?

૩. વાહન ચલાવતી વખતે પેટ્રોલ કે ડીઝલની બચત કરવા માટે કયા પગલાં લેવા જોઈએ?

અધ્યયન નિષ્પત્તિ: SC804 પ્રશ્ન ૪. ટૂંક જવાબી પ્રશ્નો (વૈજ્ઞાનિક કારણો) [કુલ ગુણ: ૬]

નીચેના પ્રશ્નોના વૈજ્ઞાનિક કારણો આપો: (ગમે તે બે) [૬]

૧. ખેતીમાં રાસાયણિક ખાતરો કરતાં કુદરતી (જૈવિક) ખાતરનો ઉપયોગ વધુ હિતાવહ છે. શા માટે?

૨. અન્ય ઋતુઓ કરતાં ચોમાસાની ઋતુમાં ખોરાક ઝડપથી કેમ બગડે છે? કારણ આપો.

અધ્યયન નિષ્પત્તિ: SC805, SC813 પ્રશ્ન ૫. દીર્ઘ જવાબી પ્રશ્નો [કુલ ગુણ: ૮]

નીચેના પ્રશ્નોના મુદ્દાસર ઉત્તર આપો: (દરેકના ૪ ગુણ) [૮]

૧. પાક ઉત્પાદન માટે જમીન તૈયાર કરવાની પદ્ધતિ અને સિંચાઈની આધુનિક પદ્ધતિઓ (ટપક અને ફુવારા) ની વિગતવાર સમજ આપો.

૨. અશ્મિ બળતણોના વધુ પડતા ઉપયોગથી પર્યાવરણને થતા નુકસાન વર્ણવી, ઊર્જાના વૈકલ્પિક સ્રોતો શા માટે અપનાવવા જોઈએ તે સમજાવો.

પ્રથમ સત્ર ત્રિમાસિક કસોટી : 2026-27

પ્રશ્નપત્ર સેટ - 2

ધોરણ : 8

વિષય : વિજ્ઞાન (પ્રકરણ: 1 થી 3)

કુલ ગુણ : 40 | સમય : 2:00 કલાક

અધ્યયન નિષ્પત્તિ: SC802, SC804, SC805, SC811, SC813 પ્રશ્ન ૧. બહુવિકલ્પ પ્રશ્નો (MCQ) [કુલ ગુણ: ૧૦]

સાચો વિકલ્પ પસંદ કરો: (દરેકનો ૧ ગુણ) [૧૦]

૧. નીચેના પૈકી કયું કુદરતી ખાતર નથી?

(A) છાણિયું ખાતર

(B) વર્મી કમ્પોસ્ટ

(C) લીલો પડવાશ

(D) યુરિયા

૨. કાર્બનનું લગભગ સંપૂર્ણ શુદ્ધ સ્વરૂપ કયું છે?

(A) કોક

(B) કોલટાર

(C) કોલગેસ

(D) પેટ્રોલિયમ

૩. ખેતરમાં પાકની ફેરબદલી શા માટે કરવી જોઈએ?

(A) જમીનની ફળદ્રુપતા વધે

(B) પોષકતત્વો જળવાય

(C) જંતુઓ ઘટે

(D) આપેલ તમામ

૪. બ્રેડ કે ઈડલીની કણક ફૂલવાનું મુખ્ય કારણ શું છે?

(A) ગરમી

(B) યીસ્ટ કોષોની વૃદ્ધિ

(C) મસળવું

(D) પાણી

૫. કમ્બાઈન મશીન એ કયા બે સાધનોનું સંયુક્ત સ્વરૂપ છે?

(A) હાર્વેસ્ટર અને થ્રેસર

(B) હળ અને ખરપિયો

(C) ટ્રેક્ટર અને વાવણીયો

(D) પંપ અને મોટ

૬. પૃથ્વીના પેટાળમાં પેટ્રોલિયમ પાણીના સ્તરની ઉપર કેમ જોવા મળે છે?

(A) પાણી કરતાં ભારે છે

(B) પાણી કરતાં હલકું છે

(C) પાણીમાં દ્રાવ્ય છે

(D) ઘન સ્વરૂપ છે

૭. જામ, જેલી અને ફળોના રસની જાળવણી માટે શું વપરાય છે?

(A) મીઠું

(B) તેલ

(C) ખાંડ (શર્કરા)

(D) વિનેગર

૮. વાહનોમાં સૌથી ઓછું વાયુ પ્રદૂષણ ફેલાવતું સ્વચ્છ બળતણ કયું છે?

(A) પેટ્રોલ

(B) ડીઝલ

(C) CNG

(D) કેરોસીન

૯. ખેતરમાં નીંદણ નિયંત્રણ માટે સૌથી ઉત્તમ અને સલામત પદ્ધતિ કઈ છે?

(A) દવાઓ છાંટવી

(B) હાથ વડે મૂળ સહિત ઉખાડવું

(C) બાળી નાખવું

(D) રહેવા દેવું

૧૦. કયું અશ્મિ બળતણ "કાળા સોના" તરીકે ઓળખાય છે?

(A) કોલસો

(B) પેટ્રોલિયમ

(C) કોક

(D) ડામર

અધ્યયન નિષ્પત્તિ: SC802, SC812 પ્રશ્ન ૨. હેતુલક્ષી પ્રશ્નો (વર્ગીકરણ / જોડકાં / એક વાક્ય) [કુલ ગુણ: ૧૦]

(A) નીચે આપેલા સંસાધનોનું પુનઃપ્રાપ્ય અને પુનઃઅપ્રાપ્યમાં વર્ગીકરણ કરો: [૩]

(સૂર્યપ્રકાશ, કોલસો, હવા, પેટ્રોલિયમ, પવન ઊર્જા, કુદરતી વાયુ)

(B) યોગ્ય જોડકાં જોડો: [૩]

વિભાગ A (રોગ)	વિભાગ B (રોગકારક સૂક્ષ્મજીવ)
(1) ટાઈફોઈડ / ક્ષય	(a) પ્રજીવ
(2) મેલેરિયા	(b) વાયરસ
(3) પોલિયો / કમળો	(c) બેક્ટેરિયા

(C) 'મને ઓળખો' / એક વાક્યમાં ઉત્તર આપો: [૪]

૧. હું અનિયમિત આકાર ધરાવતું ખોટા પગ (કૂટપાદ) વડે હલનચલન કરતું એકકોષી પ્રજીવ છું.

૨. રસ્તા સમતલ કરવા ડામરના વિકલ્પ તરીકે વપરાતી પેટ્રોલિયમ પેદાશ કઈ છે?

૩. શર્કરાનું આલ્કોહોલમાં રૂપાંતર થવાની પ્રક્રિયાને શું કહે છે?

૪. ડેન્ગ્યુ વાયરસના વાહક તરીકે કયો મચ્છર જવાબદાર છે?

અધ્યયન નિષ્પત્તિ: SC805, SC811 પ્રશ્ન ૩. ટૂંક જવાબી પ્રશ્નો (દરેકના ૨ ગુણ) [કુલ ગુણ: ૬]

નીચેના પ્રશ્નોના ટૂંકમાં ઉત્તર આપો: (ગમે તે ત્રણ) [૬]

૧. સૂક્ષ્મજીવો ક્યાં ક્યાં વસવાટ કરે છે?

૨. અનાજનો સંગ્રહ કરતાં પહેલાં તેને તડકામાં સુકવવો શા માટે જરૂરી છે?

૩. ઘરમાં ખોરાકની લાંબો સમય જાળવણી કરવા માટે વપરાતી બે પદ્ધતિઓ જણાવો.

અધ્યયન નિષ્પત્તિ: SC804 પ્રશ્ન ૪. ટૂંક જવાબી પ્રશ્નો (વૈજ્ઞાનિક કારણો) [કુલ ગુણ: ૬]

નીચેના પ્રશ્નોના વૈજ્ઞાનિક કારણો આપો: (ગમે તે બે) [૬]

૧. અળસિયાંને "ખેડૂતના સાચા મિત્રો" કેમ કહેવામાં આવે છે? કારણ આપો.

૨. શરદી કે ફ્લૂ જેવા વાયરલ રોગોમાં એન્ટિબાયોટિક્સ દવાઓ અસરકારક નથી. શા માટે?

અધ્યયન નિષ્પત્તિ: SC805, SC813 પ્રશ્ન ૫. દીર્ઘ જવાબી પ્રશ્નો [કુલ ગુણ: ૮]

નીચેના પ્રશ્નોના મુદ્દાસર ઉત્તર આપો: (દરેકના ૪ ગુણ) [૮]

૧. પેટ્રોલિયમનું નિર્માણ કેવી રીતે થયું? પેટ્રોલિયમના શુદ્ધીકરણથી મળતા વિવિધ ઘટકો અને તેના ઉપયોગો જણાવો.

૨. સૂક્ષ્મજીવો આપણા મિત્ર અને શત્રુ બંને છે - આ વિધાન ઉદાહરણો આપી સવિસ્તર સમજાવો.

પ્રથમ સત્ર ત્રિમાસિક કસોટી : 2026-27

પ્રશ્નપત્ર સેટ - 3

ધોરણ : 8

વિષય : વિજ્ઞાન (પ્રકરણ: 1 થી 3)

કુલ ગુણ : 40 | સમય : 2:00 કલાક

અધ્યયન નિષ્પત્તિ: SC802, SC804, SC805, SC811, SC813 પ્રશ્ન ૧. બહુવિકલ્પ પ્રશ્નો (MCQ) [કુલ ગુણ: ૧૦]

સાચો વિકલ્પ પસંદ કરો: (દરેકનો ૧ ગુણ) [૧૦]

૧. નીચેનામાંથી કઈ પરંપરાગત સિંચાઈ પદ્ધતિ નથી?

(A) મોટ

(B) ઢેંકલી

(C) ચેનપંપ

(D) ટપક પદ્ધતિ

૨. ડામરની ગોળી બનાવવા માટે કોલસાની કઈ નીપજ વપરાય છે?

(A) કોક

(B) કોલટાર

(C) કોલગેસ

(D) બિટુમીન

૩. વાવણી કરતી વખતે બે છોડ વચ્ચે યોગ્ય અંતર રાખવું કેમ જરૂરી છે?

(A) સૂર્યપ્રકાશ મળે

(B) પોષકતત્વો મળે

(C) હવા-પાણી મળે

(D) આપેલ તમામ

૪. છીંક ખાતી વખતે મોં આગળ રૂમાલ શા માટે રાખવો જોઈએ?

(A) વાયરસ ન ફેલાય

(B) ધૂળ ન ઊડે

(C) અવાજ ન થાય

(D) શરદી મટે

૫. કોલસાને હવાની ગેરહાજરીમાં ગરમ કરતાં કઈ આડપેદાશ વાયુ મળે છે?

(A) ઓક્સિજન

(B) નાઇટ્રોજન

(C) કોલગેસ

(D) CNG

૬. દૂધનું પેસ્ચ્યુરાઇઝેશન કેટલા તાપમાને કરવામાં આવે છે?

(A) 50°C

(B) 70°C (15-30 સેકન્ડ)

(C) 100°C

(D) 40°C

૭. અસમતલ જમીન અને રેતાળ જમીન માટે કઈ સિંચાઈ પદ્ધતિ વધુ યોગ્ય છે?

(A) ટપક પદ્ધતિ

(B) ફુવારા પદ્ધતિ

(C) ધોરિયા પદ્ધતિ

(D) નહેર

૮. માછલી અને માંસની લાંબા સમયની જાળવણી માટે શું વપરાય છે?

(A) મીઠું

(B) ખાંડ

(C) પાણી

(D) લીંબુ

૯. ખેતરમાં લણણી બાદ પાકના ઠૂંઠા બાળવાથી શું નુકસાન થાય છે?

(A) હવા પ્રદૂષણ

(B) સૂક્ષ્મજીવો નાશ પામે

(C) ફળદ્રુપતા ઘટે

(D) આપેલ તમામ

૧૦. કયું બળતણ સૌથી ઓછું પ્રદૂષણ ફેલાવતું સ્વચ્છ બળતણ છે?

(A) લાકડું

(B) કોલસો

(C) CNG / કુદરતી વાયુ

(D) ડીઝલ

અધ્યયન નિષ્પત્તિ: SC802, SC812 પ્રશ્ન ૨. હેતુલક્ષી પ્રશ્નો (વર્ગીકરણ / જોડકાં / એક વાક્ય) [કુલ ગુણ: ૧૦]

(A) નીચેના સૂક્ષ્મજીવોનું ઉપયોગી અને હાનિકારક સૂક્ષ્મજીવોમાં વર્ગીકરણ કરો: [૩]

(લેક્ટોબેસિલસ, પ્લાઝમોડિયમ, યીસ્ટ, પોલિયો વાયરસ, રાઇઝોબિયમ, ટાઈફોઈડ બેક્ટેરિયા)

(B) યોગ્ય જોડકાં જોડો: [૩]

વિભાગ A (પેટ્રોલિયમ ઘટક)	વિભાગ B (મુખ્ય ઉપયોગ)
(1) પેરાફિન મીણ	(a) ભારે વાહનો અને જનરેટરમાં બળતણ
(2) ઊંજણ તેલ (Lubricating Oil)	(b) મલમ અને વેસેલિન બનાવવા
(3) ડીઝલ	(c) મશીનોના ભાગો ઊંજવા માટે

(C) 'મને ઓળખો' / એક વાક્યમાં ઉત્તર આપો: [૪]

૧. હું જમીનને ખેડીને પોચી કરવા માટે વપરાતું આધુનિક સાધન છું.

૨. હરિતદ્રવ્ય ધરાવતો સ્વયંપોષી સૂક્ષ્મજીવ કયો છે?

૩. PCRA સંસ્થાનું પૂરું નામ જણાવો.

૪. રોગપ્રતિકારક શક્તિ વધારવા બાળકોને અપાતા રક્ષણાત્મક ઉપાયને શું કહે છે?

અધ્યયન નિષ્પત્તિ: SC805, SC811 પ્રશ્ન ૩. ટૂંક જવાબી પ્રશ્નો (દરેકના ૨ ગુણ) [કુલ ગુણ: ૬]

નીચેના પ્રશ્નોના ટૂંકમાં ઉત્તર આપો: (ગમે તે ત્રણ) [૬]

૧. કુદરતી ખાતરના કોઈપણ બે મુખ્ય ફાયદા જણાવો.

૨. રસી (Vaccine) આપણા શરીરમાં રોગ સામે કેવી રીતે રક્ષણ આપે છે?

૩. સીએનજી (CNG) ને બળતણ તરીકે વાપરવાના બે મોટા ફાયદા લખો.

અધ્યયન નિષ્પત્તિ: SC804 પ્રશ્ન ૪. ટૂંક જવાબી પ્રશ્નો (વૈજ્ઞાનિક કારણો) [કુલ ગુણ: ૬]

નીચેના પ્રશ્નોના વૈજ્ઞાનિક કારણો આપો: (ગમે તે બે) [૬]

૧. પાણીની અછતવાળા વિસ્તારો માટે ટપક સિંચાઈ પદ્ધતિ વરદાનરૂપ છે. શા માટે?

૨. કુદરતી સંસાધનો જેવા કે કોલસો અને પેટ્રોલિયમનો વિવેકપૂર્ણ ઉપયોગ કરવો જોઈએ. કારણ આપો.

અધ્યયન નિષ્પત્તિ: SC805, SC813 પ્રશ્ન ૫. દીર્ઘ જવાબી પ્રશ્નો [કુલ ગુણ: ૮]

નીચેના પ્રશ્નોના મુદ્દાસર ઉત્તર આપો: (દરેકના ૪ ગુણ) [૮]

૧. કુદરતમાં નાઇટ્રોજન ચક્રની સમગ્ર ઘટના ચાર્ટ/આકૃતિ સહ વિગતવાર સમજાવો.

૨. અશ્મિ બળતણોના વધુ પડતા દહનથી "ગ્લોબલ વોર્મિંગ" અને પર્યાવરણ પ્રદૂષણ કેવી રીતે થાય છે? તેના નિવારણના ઉપાયો જણાવો.

પ્રથમ સત્ર ત્રિમાસિક કસોટી : 2026-27

પ્રશ્નપત્ર સેટ - 4

ધોરણ : 8

વિષય : વિજ્ઞાન (પ્રકરણ: 1 થી 3)

કુલ ગુણ : 40 | સમય : 2:00 કલાક

અધ્યયન નિષ્પત્તિ: SC802, SC804, SC805, SC811, SC813 પ્રશ્ન ૧. બહુવિકલ્પ પ્રશ્નો (MCQ) [કુલ ગુણ: ૧૦]

સાચો વિકલ્પ પસંદ કરો: (દરેકનો ૧ ગુણ) [૧૦]

૧. નીચેના પૈકી કયો રવિ પાક છે?

(A) ડાંગર

(B) મકાઈ

(C) ઘઉં

(D) કપાસ

૨. અળસિયાંનું ખાતર કયા નામે ઓળખાય છે?

(A) વર્મી કમ્પોસ્ટ

(B) NPK

(C) યુરિયા

(D) સુપર ફોસ્ફેટ

૩. વાવણી પહેલાં બીજને પાણીમાં નાખતાં હલકા બીજ ઉપર તરે છે કારણ કે...

(A) તે ક્ષતિયુક્ત/પોલા છે

(B) તે વજનદાર છે

(C) તે સારા બીજ છે

(D) તે મોટા છે

૪. દૂધને ગરમ કરીને પછી જ મેળવણ કેમ નાખવામાં આવે છે?

(A) બેક્ટેરિયાની યોગ્ય વૃદ્ધિ થાય

(B) દૂધ પાતળું થાય

(C) સ્વાદ બદલાય

(D) દૂધ ઉકળે

૫. કોલસાના ઉત્પાદન દરમિયાન કયું સખત છિદ્રાળુ કાળું ઉત્પાદન મળે છે?

(A) કોલટાર

(B) કોક

(C) કોલગેસ

(D) પેટ્રોલિયમ

૬. વાતાવરણમાં રહેલા નાઇટ્રોજનનું ભૂમિમાં સ્થાપન કોણ કરે છે?

(A) વાયરસ

(B) રાઇઝોબિયમ અને નીલહરિત લીલ

(C) યીસ્ટ

(D) અમીબા

૭. ખેતરમાં બીજની સરખી ઊંડાઈએ નિયમિત વાવણી કરવા કયું સાધન વપરાય છે?

(A) હળ

(B) વાવણીયો (Seed Drill)

(C) દાતરડું

(D) ખૂરપી

૮. કેરીના અથાણાંને આખું વર્ષ સાચવવા માટે મુખ્યત્વે શું ઉમેરવામાં આવે છે?

(A) તેલ અને મીઠું

(B) ખાંડ

(C) પાણી

(D) દૂધ

૯. પેટ્રોલિયમ સંરક્ષણ માટે ભારતમાં માર્ગદર્શન આપતી સંસ્થા કઈ છે?

(A) ISRO

(B) PCRA

(C) WHO

(D) ONGC

૧૦. કોલસો સળગે ત્યારે મુખ્યત્વે કયો વાયુ ઉત્પન્ન થાય છે?

(A) ઓક્સિજન

(B) નાઇટ્રોજન

(C) કાર્બન ડાયોક્સાઇડ

(D) હાઇડ્રોજન

અધ્યયન નિષ્પત્તિ: SC802, SC812 પ્રશ્ન ૨. હેતુલક્ષી પ્રશ્નો (વર્ગીકરણ / જોડકાં / એક વાક્ય) [કુલ ગુણ: ૧૦]

(A) નીચે આપેલા ખાતરોનું કુદરતી અને રાસાયણિક ખાતરમાં વર્ગીકરણ કરો: [૩]

(યુરિયા, છાણિયું ખાતર, NPK, લીલો પડવાશ, સુપર ફોસ્ફેટ, વર્મી કમ્પોસ્ટ)

(B) યોગ્ય જોડકાં જોડો: [૩]

વિભાગ A (ઓજાર)	વિભાગ B (કાર્ય)
(1) દાતરડું	(a) જમીન ખેડવા અને પોચી કરવા
(2) સમાર	(b) પાકની લણણી કરવા
(3) હળ	(c) માટીના ઢેફાં ભાંગી સમતલ કરવા

(C) 'મને ઓળખો' / એક વાક્યમાં ઉત્તર આપો: [૪]

૧. હું અણગમતી વાસવાળું કાળું ઘટ્ટ પ્રવાહી છું જેમાંથી રંગો અને દવાઓ બને છે.

૨. મચ્છરજન્ય મેલેરિયા રોગ કયા પ્રજીવથી થાય છે?

૩. પાક સાથે ઊગી નીકળતી બિનજરૂરી વનસ્પતિને શું કહે છે?

૪. એન્થ્રેક્સ રોગના કારક બેક્ટેરિયાની શોધ કોણે કરી હતી?

અધ્યયન નિષ્પત્તિ: SC805, SC811 પ્રશ્ન ૩. ટૂંક જવાબી પ્રશ્નો (દરેકના ૨ ગુણ) [કુલ ગુણ: ૬]

નીચેના પ્રશ્નોના ટૂંકમાં ઉત્તર આપો: (ગમે તે ત્રણ) [૬]

૧. ખરીફ પાક અને રવિ પાક વચ્ચેના બે મુખ્ય તફાવત ઉદાહરણ સાથે આપો.

૨. ચેપી રોગોથી બચવા માટે રોજિંદા જીવનમાં કઈ કાળજી રાખવી જોઈએ?

૩. ઘરમાં ખોરાકને ફ્રિજમાં રાખવાથી તે લાંબો સમય કેમ બગડતો નથી?

અધ્યયન નિષ્પત્તિ: SC804 પ્રશ્ન ૪. ટૂંક જવાબી પ્રશ્નો (વૈજ્ઞાનિક કારણો) [કુલ ગુણ: ૬]

નીચેના પ્રશ્નોના વૈજ્ઞાનિક કારણો આપો: (ગમે તે બે) [૬]

૧. ખેતરમાં પાકની વાવણી કરતાં પહેલાં જમીનને ખેડવી શા માટે જરૂરી છે?

૨. ખુલ્લો અને વાસી ખોરાક ખાવો આરોગ્ય માટે હાનિકારક છે. શા માટે?

અધ્યયન નિષ્પત્તિ: SC805, SC813 પ્રશ્ન ૫. દીર્ઘ જવાબી પ્રશ્નો [કુલ ગુણ: ૮]

નીચેના પ્રશ્નોના મુદ્દાસર ઉત્તર આપો: (દરેકના ૪ ગુણ) [૮]

૧. ખોરાકની જાળવણીની વિવિધ પદ્ધતિઓ (રાસાયણિક પદ્ધતિ, મીઠા દ્વારા, શર્કરા દ્વારા, તેલ અને વિનેગર દ્વારા) વિગતવાર સમજાવો.

૨. કોલસો કેવી રીતે બન્યો? (કાર્બોનાઈઝેશન) કોલસા પર પ્રક્રિયા કરવાથી મળતી નીપજો (કોક, કોલટાર, કોલગેસ) ના ગુણધર્મો અને ઉપયોગો જણાવો.

પ્રથમ સત્ર ત્રિમાસિક કસોટી : 2026-27

પ્રશ્નપત્ર સેટ - 5

ધોરણ : 8

વિષય : વિજ્ઞાન (પ્રકરણ: 1 થી 3)

કુલ ગુણ : 40 | સમય : 2:00 કલાક

અધ્યયન નિષ્પત્તિ: SC802, SC804, SC805, SC811, SC813 પ્રશ્ન ૧. બહુવિકલ્પ પ્રશ્નો (MCQ) [કુલ ગુણ: ૧૦]

સાચો વિકલ્પ પસંદ કરો: (દરેકનો ૧ ગુણ) [૧૦]

૧. પાકમાંથી અનાજના દાણા છૂટા પાડવા માટે કયું સાધન વપરાય છે?

(A) હળ

(B) થ્રેસર

(C) ખૂરપી

(D) વાવણીયો

૨. દૂધનું દહીંમાં રૂપાંતરણ થવું એ કયા પ્રકારના સૂક્ષ્મજીવને આભારી છે?

(A) વાયરસ

(B) બેક્ટેરિયા

(C) ફૂગ

(D) પ્રજીવ

૩. ડૉક્ટર હંમેશાં એન્ટિબાયોટિક્સનો કોર્સ પૂરો કરવાની સલાહ કેમ આપે છે?

(A) ભવિષ્યમાં દવા અસરકારક રહે

(B) રોગ જલ્દી મટે

(C) પ્રતિકારકતા વધે

(D) આપેલ તમામ

૪. ખેતરમાં નિયમિત સિંચાઈ કરવી શા માટે આવશ્યક છે?

(A) પોષકતત્વોના શોષણ માટે

(B) બીજના અંકુરણ માટે

(C) વૃદ્ધિ માટે

(D) આપેલ તમામ

૫. કુદરતી વાયુને ઊંચા દબાણે સંકોચિત કરતાં કયું સ્વરૂપ મળે છે?

(A) LPG

(B) CNG

(C) PNG

(D) પેટ્રોલ

૬. યીસ્ટ શ્વસન દરમિયાન કયો વાયુ મુક્ત કરે છે?

(A) ઓક્સિજન

(B) કાર્બન ડાયોક્સાઇડ

(C) નાઇટ્રોજન

(D) હાઇડ્રોજન

૭. ખેડૂત પોતાના ટ્રેક્ટરમાં બળતણ તરીકે શેનો ઉપયોગ કરે છે?

(A) પેટ્રોલ

(B) ડીઝલ

(C) કેરોસીન

(D) કોલસો

૮. પોલિયો રોગ સામે રક્ષણ મેળવવા કઈ રસી આપવામાં આવે છે?

(A) પોલિયો ડ્રોપ્સ (OPV)

(B) પેનિસિલિન

(C) BCG

(D) ઇન્સ્યુલિન

૯. પર્યાવરણની જાળવણી માટે વાહનોમાં પેટ્રોલ-ડીઝલના બદલે શું વાપરવું જોઈએ?

(A) કેરોસીન

(B) લાકડું

(C) CNG / ઇલેક્ટ્રિક બેટરી

(D) કોલસો

૧૦. જમીનનું બંધારણ સુધારવા અને પોષકતત્વો ટકાવવા કયું ખાતર ઉત્તમ છે?

(A) યુરિયા

(B) NPK

(C) છાણિયું / કમ્પોસ્ટ ખાતર

(D) ડીએપી

અધ્યયન નિષ્પત્તિ: SC802, SC812 પ્રશ્ન ૨. હેતુલક્ષી પ્રશ્નો (વર્ગીકરણ / જોડકાં / એક વાક્ય) [કુલ ગુણ: ૧૦]

(A) નીચે આપેલા બળતણોનું ઘન, પ્રવાહી અને વાયુ બળતણમાં વર્ગીકરણ કરો: [૩]

(કોલસો, પેટ્રોલ, CNG, લાકડું, ડીઝલ, LPG)

(B) યોગ્ય જોડકાં જોડો: [૩]

વિભાગ A (રોગ)	વિભાગ B (ફેલાવવાનું માધ્યમ)
(1) ઓરી / અછબડા	(a) પાણી / ખોરાક
(2) કોલેરા / ટાઈફોઈડ	(b) મચ્છર (વાહક કીટક)
(3) મેલેરિયા / ડેન્ગ્યુ	(c) હવા / સીધો સંપર્ક

(C) 'મને ઓળખો' / એક વાક્યમાં ઉત્તર આપો: [૪]

૧. હું જમીનમાં ઢેફાં તોડી જમીનને સમતળ કરવા માટે વપરાતું ઓજાર છું.

૨. પેનિસિલિન નામની એન્ટિબાયોટિક કઈ ફૂગમાંથી બનાવવામાં આવે છે?

૩. તેલી પ્રવાહી જે "કાળા સોના" તરીકે ઓળખાય છે તેનું નામ જણાવો.

૪. નીંદણ દૂર કરવા માટે વપરાતા કોઈપણ એક રાસાયણિક નીંદણનાશકનું નામ આપો.

અધ્યયન નિષ્પત્તિ: SC805, SC811 પ્રશ્ન ૩. ટૂંક જવાબી પ્રશ્નો (દરેકના ૨ ગુણ) [કુલ ગુણ: ૬]

નીચેના પ્રશ્નોના ટૂંકમાં ઉત્તર આપો: (ગમે તે ત્રણ) [૬]

૧. ટપક સિંચાઈ પદ્ધતિ અને ફુવારા સિંચાઈ પદ્ધતિ વચ્ચેનો મુખ્ય તફાવત લખો.

૨. મચ્છરોનો ઉપદ્રવ અટકાવવા અને મેલેરિયાથી બચવા આપણે કયા કયા પગલાં લેવા જોઈએ?

૩. એલપીજી (LPG) અને સીએનજી (CNG) વચ્ચેનો મુખ્ય તફાવત જણાવો.

અધ્યયન નિષ્પત્તિ: SC804 પ્રશ્ન ૪. ટૂંક જવાબી પ્રશ્નો (વૈજ્ઞાનિક કારણો) [કુલ ગુણ: ૬]

નીચેના પ્રશ્નોના વૈજ્ઞાનિક કારણો આપો: (ગમે તે બે) [૬]

૧. પાકમાંથી નીંદણ દૂર કરવું ખેતી માટે અત્યંત આવશ્યક છે. કારણ આપો.

૨. રાસાયણિક ખાતરોનો વિવેકપૂર્ણ અને મર્યાદિત ઉપયોગ કરવો જોઈએ. શા માટે?

અધ્યયન નિષ્પત્તિ: SC805, SC813 પ્રશ્ન ૫. દીર્ઘ જવાબી પ્રશ્નો [કુલ ગુણ: ૮]

નીચેના પ્રશ્નોના મુદ્દાસર ઉત્તર આપો: (દરેકના ૪ ગુણ) [૮]

૧. સૂક્ષ્મજીવો દ્વારા વનસ્પતિ અને મનુષ્યમાં ફેલાતા મુખ્ય રોગો, તેમના કારકો અને તેના અટકાવવાના ઉપાયો કોષ્ટક સહ સમજાવો.

૨. ઊર્જા સંરક્ષણ અને પર્યાવરણ જાળવણી માટે પેટ્રોલિયમ પેદાશોનો કરકસરભર્યો ઉપયોગ કેવી રીતે કરી શકાય? PCRA ની માર્ગદર્શિકા મુજબ સમજાવો.

```